در صنایع رنگ و جوهر مدرن، پراکندگی پایدار رنگدانه ها و پرکننده ها عامل اصلی تعیین کننده کیفیت نهایی فیلم، براقیت و قدرت پوشانندگی است. به دلیل اثرات قطبیت و انرژی سطحی، ذرات رنگدانه به شدت مستعد لخته شدن و رسوب در محیط های مایع هستند. برای غلبه بر این چالش فنی، استفاده از یک عامل پخش کننده با کارایی بالا به ابزاری ضروری برای بهینه سازی فرمولاسیون رنگ و تضمین ثبات کیفیت تبدیل شده است.
مکانیسم هسته پراکندگی رنگدانه و اثر هم افزایی عامل مرطوب کننده و پراکنده
فرآیند پراکندگی رنگدانه ها در یک بایندر عمدتاً از سه مرحله تشکیل می شود: خیس کردن، دگمه زدایی مکانیکی و تثبیت. در طول این فرآیند، یک عامل مرطوب کننده و پخش کننده نقش دوگانه ای ایفا می کند.
عوامل مرطوب کننده در درجه اول کشش سطحی مایع را کاهش می دهند و به وسیله نقلیه اجازه می دهند تا به سرعت در ریز منافذ دانه های رنگدانه نفوذ کند و هوا را جابجا کند. در همین حال، یک عامل پراکنده بر روی سطح رنگدانه جذب می شود تا از تجمع مجدد ذرات دگلومره شده از طریق دفع بار (نظریه لایه دوگانه الکتریکی) یا مانع فضایی جلوگیری کند. هنگام توسعه فرمولهای عملی، تعادل هر دو عملکرد اغلب مورد نیاز است. انتخاب یک عامل مرطوب کننده و پخش کننده برای رنگ هایی که دارای خواص مرطوب کنندگی عالی و تثبیت بسیار کارآمد باشد، می تواند به طور قابل توجهی زمان آسیاب را کوتاه کند، مصرف انرژی را کاهش دهد و به طور قابل توجهی سطح و توسعه رنگ پوشش را بهبود بخشد.
انتخاب حیاتی در سیستمهای آبدار: عامل پخش کننده رنگهای مبتنی بر آب
با مقررات جهانی سختگیرانه فزاینده ای در مورد انتشار کم VOC، سیستم های منتقله از آب به جریان اصلی در پوشش های صنعتی و معماری تبدیل شده اند. در سیستمهای متشکل از آب، از آنجایی که آب دارای کشش سطحی بالا و تمایلات متفاوت برای رنگدانههای معدنی و آلی مختلف است، طراحی فرمولاسیون به شدت به عامل پخش کننده رنگهای مبتنی بر آب بستگی دارد.
ساختار مولکولی پراکنده کننده های موجود در آب معمولاً از گروه های رنگدانه ای و بخش های آبدوست تشکیل شده است. آنها باید دفع بار کافی یا مانع فضایی در فاز آبی برای مدیریت محیط های یونی پیچیده ایجاد کنند. اگر انتخاب ماده پراکنده در سیستم نامناسب باشد، می تواند منجر به عیوب کیفی شدید در هنگام ذخیره سازی رنگ شود، مانند جدا شدن، تجمع ذرات و یا حتی سیل و شناور شدن.
مشخصات فنی دیسپرسنت های اکریلیک و پودری
بر اساس تفاوت در ساختار شیمیایی و شکل فیزیکی، پراکندههای پرکاربرد در صنعت را میتوان به انواع مختلفی تقسیم کرد که در این میان، عامل پخشکننده اکریلیک و پودر عامل پخشکننده بسیار معرف هستند.
عامل پخش کننده اکریلیک
پخش کننده های پلیمری اکریلیک امروزه از پرکاربردترین انواع پوشش های معماری و صنعتی با آب هستند. این نوع عامل پخش کننده اکریلیک معمولاً محلول آبی پلی آکریلات سدیم یا آمونیوم است. با وزن مولکولی دقیق کنترل شده، چگالی بار بسیار بالایی را نشان می دهد. آنها می توانند به طور محکم بر روی سطوح رنگدانه های معدنی مانند دی اکسید تیتانیوم، کربنات کلسیم و کائولن جذب شوند و دافعه الکترواستاتیکی قوی ایجاد کنند. از مزایای آن می توان به دوز کم، راندمان پراکندگی بالا برای پرکننده های معدنی و افزایش قابل توجه مقاومت در برابر آب و نسبت کنتراست رنگ اشاره کرد.
عامل پراکنده پودر
متفاوت از محصولات مایع، پودر عامل پراکنده عمدتاً در مواد ساختمانی مخلوط خشک، پوششهای پودری و سیستمهای ویژهای که نیاز به کنترل دقیق بر ورود رطوبت دارند، استفاده میشود. پخش کننده های پودری در تماس با مایعات به سرعت حل شده و فعال می شوند. در ملات های مخلوط خشک، دوغاب های کاشی و بتونه های دیواری، اطمینان حاصل می شود که رنگدانه ها و پرکننده های معدنی به طور یکنواخت آب فوری اضافه و مخلوط می شوند، و از تجمع موضعی جلوگیری می کند و در نتیجه یکنواختی رنگ و استحکام مکانیکی را پس از اعمال تضمین می کند.
طبیعی در مقابل مصنوعی: مقایسه پارامتر انواع مختلف عامل پراکنده
تحت شرایط سختگیرانه فزاینده الزامات حفاظت از محیط زیست، یک عامل پراکنده طبیعی مانند لیگنوسولفونات ها، لسیتین یا سلولز اصلاح شده به تدریج وارد حوزه تحقیقاتی شده است. با این حال، هنگام مواجهه با سیستمهای پوشش با استاندارد بالا که نیاز به براقیت بالا و قابلیت آب و هوای بالا دارند، شاخصهای فنی محصولات مصنوعی هنوز یک مزیت مطلق دارند.
برای کمک به مهندسان فرمولاسیون در ارزیابی دقیقتر ویژگیهای محصول، پارامترهای فنی اساسی و عملکردهای کاربردی انواع پراکندهکنندههای اصلی در بازار در زیر فهرست شدهاند:
| شاخص های کلیدی ارزیابی | پلی اکریلات ها (عامل پخش کننده اکریلیک) | پلیاورتانها/پلیاسترها با وزن مولکولی بالا (عامل پراکندگی و مرطوبکننده پیشرفته) | انواع طبیعی اصلاح شده (عامل پخش کننده طبیعی) | |
| ظاهر / فرم | مایع شفاف یا کمی کدر | مایع چسبناک شفاف | پودر یا مایع قهوه ای مایل به زرد | |
| محتوای فعال (%) | 35٪ - 50٪ | 40٪ - 100٪ | 85٪ - 95٪ | |
| انواع رنگدانه قابل اجرا | دی اکسید تیتانیوم، کربنات کلسیم و سایر پرکننده های معدنی | کربن سیاه، فتالوسیانین های آلی، رنگدانه های معدنی | پرکننده های درشت غیر آلی، دوغاب های سرامیکی | پرکننده های درشت غیر آلی، دوغاب های سرامیکی |
| تمایل به کف کردن | متوسط به بالا | کم | کم | |
| تاثیر بر براقیت پوشش | متوسط | عالی (به طور قابل توجهی براقیت را افزایش می دهد) | کم, often used in matte coatings or primers | |
| تاثیر بر مقاومت در برابر آب | مقداری ضربه (بقایای آب دوست) | حداقل (شکل اتصال عرضی آبگریز) | تاثیر قابل توجه |
حل مشکلات پایداری در تولید رنگ
در کاربرد عملی یک عامل پراکنده در رنگ، کنترل دقیق دوز کلید حل مسائلی مانند تجمع خمیر رنگ و ویسکوزیته غیرعادی است. دوز ناکافی پخش کننده به این معنی است که افزودنی نمی تواند سطح رنگدانه را کاملاً بپوشاند و باعث می شود ذرات به دلیل از بین رفتن سد محافظ خود دوباره لخته شوند. برعکس، مقدار بیش از حد ماده پراکنده منجر به تشکیل مولکولهای سورفکتانت آزاد میشود که میسلهایی را در محیط تشکیل میدهند، که تعادل سیستم را به هم میزند و منجر به افت شدید ویسکوزیته رنگ یا تولید مقدار زیادی کف میشود که به سختی از بین میرود.
مقدار دقیق افزودن معمولاً با محاسبه بر اساس سطح ویژه رنگدانه (مقدار BET) یا از طریق روش تعیین نقطه جریان تعیین می شود. با انتخاب یک عامل پراکنده و مرطوب کننده مناسب و انجام آزمایش های دقیق دوز، شرکت های تولیدی نه تنها می توانند از دست دادن مواد در طول تولید را به میزان قابل توجهی کاهش دهند، بلکه همچنین اطمینان حاصل کنند که هر دسته از رنگ یک حالت فیزیکی عالی - بدون جداسازی یا ته نشینی - حتی در دمای ذخیره سازی طولانی مدت و حمل و نقل شدید حفظ می کند، که اساساً نقاط درد را برای کاربران نهایی حل می کند.